|
KUL HİMMET
Kul Himmet, Anadolu Alevilerinin üstün değer verdiği "Yedi Ulu" ozandan biri olup 16'ncı yüzyılın sonlarında Tokat Almus Güdümlü köyünde doğdu. 17'nci yüzyılın ilk yarısında öldü. Coşkulu deyişleriyle tanınan ve Hatayi ile Pir Sultan'dan sonra gelen üçüncü büyük Alevi-Bektaşı şairi. Pir Sultan ile yakın arkadaştı. Şiirlerinde tarikat kurallarını her kültür düzeyinden Alevi-Bektaşilerin anlayabileceği bir yalınlıkla anlattı. Bazı şiirleri asıl isimleri İbrahim ve Hacik Kız olan "Kul Himmet Üstadım" takma isimli şairler ve başka Himmetlerin yazdıklarıyla karıştı. Kul Himmet'le ilgili bilgi ve şiirleri Cahit Öztelli, "Pir Sultan'ın Dostları" (1984) adlı kitabında derledi.
KUL HİMMET 'im mürit idim Dehme
Özüm ulaştırdım sahip-zamana
İradet getirdim Şah Tahmasb Han'a
Hüseynîyiz, mevâliyiz ne dersin.
Safevi Hükümdarı Şah Tahmasb Han, Şah İsmail Hatayî'nin oğludur ve (M.1517-1567) yılları arasında yaşamıştır. Yukarıdaki dörtlükten ve benzeri dörtlüklerden, Kul Himmet'in XVI. Yüzyıllarda yaşadığı, "KUL HİMMET" kitabının yazarı İbrahim Aslanoğlu ve Kul Himmet'ten bahseden diğer yazarlara kanaat getirmektedir.Kul Himmet'in yaşamı da diğer ozan ve seçkin ulularımız gibi (zamanında) kaleme alınıp tespit edilmediği böylece anlaşılmış oluyor. Bu bilinmezlikler, basit bir ihmallik falan değildir. Önemli nedenleri vardır!
Bu hakk dostlarının unutulmasını isteyen zihniyetin adı "Ehlibeyt düşmanlığı" dır. Bu baskıcı ve zulümkâr zihniyetin tüm engellerini aşan Hakk dostları,
Gelecek kuşaklara aktarmak istedikleri örf, âdet ve inançlarının bilgilerini "sözlü gelenek" halin-de aktarmışlardır. Karayobaz zulümkârı, bu güçlü "aktarma" usûlüne ise engel olamamışlardır.
Arap yarımadasından Horasan'a, Horasan'dan Anadolu'ya (sözlü gelenek halinde) intikal ettirilen, Muhammed Ali'nin Tarik-i nazenin aşkı ve ahlaksal yaşamı, ağır bedeller ödenerek, yaşatılmıştır.
Hiç kesmezem eteğinden elimi/Hak katında kabul ettim ölümü
Doğru sürün evliyanın yolun/Ol mümin kulların görsem Ya Ali.
Diyerek, canını Hak yoluna feda edecek duruma gelmiş bilinçli ve imanlı bir Alevî ozanı olan Kul Himmet, geriden gelen kuşaklara "Hakk-Muhammed-Ali" aşkını aktardığı gibi; öğüt, nasihat ve uyarı içerikli deyişler de miras bırakılmıştır.
Her gördüğün şeyhi mürşit edinme
Zâhiri-bâtını bir olmayınca
Teslim olup sakın rehber edinme
Bir kâmil kemalli er olmayınca
Dermend olmayınca, gönül Hak olmaz
Aşık olmayınca sine çâk olmaz
KUL HİMMET' im eydür vücut pâk olmaz
Mürşid-i kâmilden el olmayınca
SEYYAH OLUP ŞU ÂLEMİ GEZERİM
Seyyah olup şu alemi gezerim
Bir dost bulamadım gün akşam oldu
Kendi efkarımca okur yazarım
Bir dost bulamadım gün akşam oldu
İki elim gitmez oldu yüzümden
Ah ettikçe yaşlar gelir gözümden
Kusurumu gördüm kendi özümden
Bir dost bulamadım gün akşam oldu
Bozuk şu dünyanın temeli bozuk
Tükendi daneler kalmadı azık
Yazıktır şu geçen ömre yazık
Bir dost bulamadım gün akşam oldu
Kul Himmet üstadım ummana dalam
Gidenler gelmedi bir haber alam
Abdal oldum şal giydim bir zaman
Bir dost bulamadım gün akşam oldu
Dün gece seyrim içinde
Dün gece seyrim içinde
Ben dedem Ali'yi gördüm
Egildim niyaz eyledim
Düldül'ün nalini gördüm
Kanber'i durur saginda
Salinir cennet baginda
Ali, Musa Turdagi'nda
Ben dedem Ali'yi gördüm
Üç çerag yanar sisede
Arslanlar gizli mesede
Yedi iklim dört kösede
Ben dedem Ali'yi gördüm
Yüce daglar boran coskun
Kul Himmet askina düskün
Cümle meleklerden üstün
Ben dedem Ali'yi gördüm
Aklim fikrim yâr eyledim ben bana
Aklim fikrim yâr eyledim ben bana
Ögüt verdim deli gönül almadi
Bir kilecigi var almis eline
Dünyayi içine koydum dolmadi
Almasi farz imis sünnettir selâm
Hak nurdan yaratmis yaz dedi kalem
Bir çiçek yaratti ol Rabb'ül-âlem
Ani kokulayan mahrum kalmadi
Var bir pire eris serseri gezme
Gözet gözün önün yolundan kalma
Degme bir dükkâna yükünü çözme
Bunda çok bazergân assi kalmadi
Gençlik yaza benzer kocalik güze
Yüregim baslidir dertlerim taze
Boynun eg de hizmet eyle üstâza
Seytan benlik ile menzil bulmadi
Kul Himmet'in deste gülü elinde
Daima zikreder Hakk'i dilinde
Bir güzel sevmisim Hakk'in yolunda
Hayali gönülden zail olmadi
|